इरानमा मृत्युदण्डको संख्या अकल्पनीय रूपमा बढ्यो

विराटनगर । नर्वेस्थित इरानी मानवअधिकार समूहले बिहीबार जानकारी दिँदै गत वर्ष इरानले कम्तीमा एक हजार ५०० जनालाई मृत्युदण्ड दिएको जनाएको छ।

समूहका निर्देशक महमुद अमिरी–मोगद्दामले यो घटनालाई “तीव्र चिन्ताको विषय” भनेका छन्। उनका अनुसार, विगत ३५ वर्षमा इरानमा मानव अधिकारको लेखाजोखा राखिएको बेला यो सबैभन्दा उच्च मृत्युदण्ड संख्या हो।

इरानी मानवअधिकार समूह (आईएचआर) र फ्रान्सेली संगठन ‘टुगेदर अगेन्स्ट द डेथ पेनाल्टी (इसिपिएम)’ का अनुसार सन् २०२४ मा कम्तीमा ९७५ जनाले मृत्युदण्ड भोगेका थिए। तर सन् २०२५ को पूर्ण तथ्याङ्क अझै आईएनआई बाँकी छ।

आईएचआरका अनुसार २०२५ मा मृत्युदण्ड पाउनेमा ७०० भन्दा बढी व्यक्तिहरू लागूपदार्थ सम्बन्धी अपराधमा सजाय भोगेका छन्। अमिरी–मोगद्दामले भनेका छन्, “महसा अमिनीको हिरासतमा मृत्युपछि सुरु भएको विरोध प्रदर्शनहरूले देशमा मृत्युदण्डको दर बढाएको छ।”

सन् २०२२ मा मृत्युदण्डको संख्या करिब ५०० थियो, जुन सन् २०२३ मा ८०० भन्दा बढी पुगेको थियो र सन् २०२४ मा ९७५ पुगेको थियो।

इरानको दक्षिणपश्चिमी क्षेत्रमा बिहीबार फेरि प्रदर्शनकारी र सुरक्षा फौजबीच झडप भएको थियो। अमिरी–मोगद्दामले भने, “इरानी अधिकारीहरूले मृत्युदण्डलाई डर सिर्जना गर्ने उपायको रूपमा प्रयोग गर्छन्। उद्देश्य नयाँ प्रदर्शनहरू रोक्नु हो, तर हालका दिनमा उनीहरू सफल भएका छैनन्।”

यद्यपि, हालका प्रदर्शनहरू सन् २०२२ को स्तरमा पुग्न सकेका छैनन्।