इरान,अमेरिका र इजरायल द्वन्द्व बढ्दै

काठमाडौँ ।अमेरिका र इजरायलसँग सुरु भएको द्वन्द्व तीव्र बन्दै जाँदा इरानले बिहीबार इराकस्थित कुर्दिश समूहमाथि लक्षित आक्रमण गरेको छ। तेहरानले ती समूहहरूलाई ‘पृथकतावादी गतिविधि’ नगर्न चेतावनी दिएको छ। द्वन्द्व विस्तार हुँदा क्षेत्रीय सुरक्षा, ऊर्जा आपूर्ति र विश्व अर्थतन्त्रमा गम्भीर प्रभाव देखिन थालेको छ।

अमेरिकाले इरानी सर्वोच्च नेतामाथि गरेको आक्रमणपछि सुरु भएको द्वन्द्व अहिले मध्यपूर्वका धेरै क्षेत्रमा फैलिएको छ। अमेरिकी र इजरायली कारबाहीले विश्व बजारमा दबाब बढाएको छ भने ऊर्जा आपूर्तिमा अवरोध र अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा अव्यवस्था देखा परेको छ।

तेहरानले इराकमा रहेका कुर्दिश समूहलाई ‘क्रान्तिविरुद्ध गतिविधि’ गरेको आरोप लगाउँदै लक्षित कारबाही गरेको जनाएको छ। निर्वासित इरानी कुर्दिश सदस्यको हत्या पनि यसै घटनाक्रमसँग सम्बन्धित रहेको समूहका प्रतिनिधिले बताएका छन्।

इरानको राजधानी तेहरानमा बिहीबार बिहान धेरै विस्फोटको आवाज सुनिएको र सुरक्षालाई सक्रिय बनाइएको छ। इरानी राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव अलि लारिजानीले पृथकतावादी गतिविधि सहन नहुने चेतावनी दिएका छन्।

इजरायलले ‘इरानी आतङ्कवादी पूर्वाधार’ विरुद्ध आक्रमण सुरु गरेको दाबी गरेको छ। लेबनानमा हिजबुल्लाहसँग सम्बन्धित विभिन्न आक्रमणमा मृत्यु हुने र विस्थापित हुने घटनाहरू रिपोर्ट भएका छन्। इजरायलले पछिल्ला घटनाको जिम्मेवारी भने लिएको छैन।

इरानले खाडी क्षेत्रका अमेरिकी हित र ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरेको जनाएको छ। कतारले अमेरिकी दूतावास नजिकका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानतर्फ सार्न सुरु गरेको छ। टर्कीले इरानी क्षेप्यास्त्रलाई नष्ट गरेको जनाएको छ। युद्ध समुद्री क्षेत्रमा पनि फैलिएको छ; श्रीलङ्कामा अमेरिकी टारपीडोले इरानी युद्धपोत डुबाएको छ।

इरानको सरकारी एजेन्सीले १,०४५ जनाको मृत्यु दाबी गरेको छ, अमेरिकी अधिकारीहरूले आफ्ना छ जना सैनिक मारिएको बताएका छन्। द्वन्द्वले विश्व ऊर्जा बजार र समुद्री सुरक्षा प्रभावित भएको छ। दक्षिण कोरियाले ६८ अर्ब डलरको बजार स्थिरीकरण कोष सक्रिय गरेको छ भने चीनले तेल निर्यात रोक्ने निर्देशन दिएको छ।