पत्नीको सम्झनामा चार कठ्ठा जग्गामा सामुदायिक भवन

मोरङ । प्रेमलाई व्यक्त गर्ने तरिका सबैका फरक हुन्छन्। कसैले शब्दमा प्रेम पोख्छन्, कसैले उपहारमा त कसैले जीवनभर सम्झनालाई हृदयमा सजाएर राख्छन्। तर मोरङको पथरी शनिश्चरेका मुक्तिनाथ गौतमले भने आफ्नी दिवंगत पत्नीको सम्झनालाई समाजको साझा सम्पत्तिका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरेका छन्। पत्नी गोमा देवी गौतमको स्मृतिमा उनले चार कठ्ठा जग्गामा सामुदायिक भवन निर्माण गरेर स्थानीय समुदायलाई हस्तान्तरण गरेका छन्।

मोरङको पथरी शनिश्चरे नगरपालिका–३, शान्तिचोकमा निर्माण गरिएको उक्त भवनको नाम ‘गोमा देवी स्मृति भवन’ राखिएको छ। पत्नीको सम्झनालाई केवल परिवारभित्र सीमित नराखी समुदायसँग जोड्ने उद्देश्यले गौतमले भवन निर्माण गरेका हुन्। भवन परिसरमा शिव पञ्चायन मन्दिरसमेत निर्माण गरिएको छ।

मानिसको जीवनमा केही सम्बन्ध यस्ता हुन्छन्, जसको भौतिक उपस्थिति समाप्त भए पनि त्यससँग जोडिएका सम्झना र भावनाहरू लामो समयसम्म जीवित रहन्छन्। जीवनसंगिनी गुमाउनुको पीडा आफैँमा गहिरो हुन्छ। तर त्यही पीडालाई समाजका लागि उपयोगी काममा रूपान्तरण गर्न सक्नु फरक सोच र सामाजिक भावनाको विषय हो।

मुक्तिनाथले पनि पत्नी गोमा देवीको स्मृतिलाई जीवन्त राख्न सामुदायिक भवन निर्माण गर्ने बाटो रोजेका हुन्। उनले चार कठ्ठा जग्गामा करिव ५० लाख रुपैयामा निर्माण गरेको भवन स्थानीय समुदायलाई हस्तान्तरण गरेसँगै गोमा देवीको नाम अब एउटा परिवारको सम्झनामा मात्र सीमित रहेन। सामुदायिक गतिविधिसँग जोडिएको साझा संरचनाका रूपमा स्थापित भएको छ।

सामुदायिक भवन स्थानीयस्तरमा विभिन्न सामाजिक गतिविधि, सामूहिक छलफल तथा समुदायका साझा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने स्थलका रूपमा उपयोगी हुन सक्छ। स्थानीय बासिन्दाले सामूहिक रूपमा प्रयोग गर्न पाउने यस्ता संरचनाले समुदायबीचको सम्बन्ध र सहकार्यलाई थप बलियो बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछन्।

भवनसँगै परिसरमा शिव पञ्चायन मन्दिरसमेत निर्माण गरिएको छ। यसले उक्त स्थानलाई सामुदायिक गतिविधिसँगै धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्थासँग जोडेको छ। एउटै परिसरमा सामुदायिक भवन र मन्दिर निर्माण गरिनुले स्थानीय समुदायका सामाजिक तथा धार्मिक गतिविधिका लागि साझा स्थल उपलब्ध गराएको छ।

मन्दिर सञ्चालन समितिका अध्यक्ष भूमि प्रसाद गौतमका अनुसार व्यक्तिगत सम्झना र भावनालाई सामुदायिक हितसँग जोड्न सके त्यसले समाजप्रतिको उत्तरदायित्वसमेत पूरा गर्न सक्छ। मुक्तिनाथ गौतमले पत्नीको स्मृतिमा निर्माण गरेको भवन त्यसैको एउटा उदाहरण भएको उनको भनाइ छ।

व्यक्तिगत रूपमा गरिने राम्रा कामलाई समाजसँग जोड्न सके त्यसको लाभ एउटा परिवारमा मात्र सीमित नरही सिंगो समुदायले लिन सक्ने भूमि प्रसाद बताउँछन्। उनका अनुसार सामाजिक हितका लागि गरिने योगदानले सम्बन्धित व्यक्तिको सम्झनालाई जीवन्त राख्नुका साथै समुदायलाई पनि उपयोगी संरचना र साझा अवसर प्रदान गर्छ।

‘आफ्नो परिवार र प्रियजनको सम्झनामा गरिने कामलाई समुदायसँग जोड्न सकियो भने त्यसले दीर्घकालीन सामाजिक महत्व राख्छ’ भन्ने भाव भूमि प्रसादको भनाइमा देखिन्छ। मुक्तिनाथको प्रयासले पनि व्यक्तिगत भावनालाई सामूहिक हितमा रूपान्तरण गर्न सकिने सन्देश दिएको छ।

सामान्यतया मानिसले आफ्ना दिवंगत आफन्तको सम्झनामा तस्बिर, सालिक वा स्मारक निर्माण गर्ने गर्छन्। यस्ता संरचनाले उनीहरूको सम्झना जोगाइराख्ने काम गर्छन्। तर सामुदायिक प्रयोजनका लागि भवन निर्माण गर्दा त्यसले स्मृतिसँगै सामाजिक उपयोगिता पनि बोकेको हुन्छ। त्यहाँ हुने हरेक सामुदायिक गतिविधि र कार्यक्रमले त्यसको नाम र उद्देश्यलाई निरन्तरता दिन सक्छ।

मुक्तिनाथले पत्नीको स्मृतिमा निर्माण गरेको भवनलाई पनि यही दृष्टिकोणबाट हेर्न सकिन्छ। पत्नीप्रतिको प्रेम र सम्झनालाई उनले निजी भावनाका रूपमा मात्र नराखी समाजले उपयोग गर्न सक्ने संरचनामा रूपान्तरण गरेका छन्। यसले प्रेमको अभिव्यक्ति व्यक्तिगत सम्बन्धमा मात्र सीमित हुँदैन, सामाजिक सेवाका माध्यमबाट पनि प्रकट हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिएको छ।