इरान–अमेरिका टकराव, इजरायलमा मिसाइल आक्रमण र तेल बजारमा उथलपुथल

0 Shares

मध्यपूर्वमा तीव्र बन्दै गएको सैन्य तनावबीच इरानसंयुक्त राज्य अमेरिका बीचको टकराव थप गहिरिएको छ। अमेरिकी चेतावनीको कडा प्रतिवाद गर्दै इरानले आफ्ना पूर्वाधारमा कुनै पनि आक्रमण भए क्षेत्रभरिका रणनीतिक संरचनामाथि प्रतिआक्रमण गर्ने स्पष्ट सङ्केत दिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य खुला नगरे शक्तिशाली सैन्य प्रहार गर्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले आफ्नो ट्रुथ सोसल प्लेटफर्ममार्फत ४८ घण्टाको समयसीमा दिँदै जलडमरूमध्य नखुले देशका प्रमुख ऊर्जा पूर्वाधारहरू, विशेषगरी पावर प्लान्टहरूलाई लक्षित गरी ‘नष्ट गर्ने’ चेतावनी दिएका हुन्।

यसको जवाफमा इरानको सैन्य परिचालन कमान्डले अमेरिका र उसका सहयोगीहरूसँग सम्बन्धित ऊर्जा, सूचना प्रविधि तथा डिसेलिनेसन पूर्वाधारहरू क्षेत्रभरि निशानामा पर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानले यस्तो कदमले क्षेत्रीय द्वन्द्व अझ व्यापक बन्न सक्ने संकेत दिएको छ।

यसैबीच, इरानले आफ्नो नतान्ज आणविक केन्द्र मा भएको आक्रमणपछि इजरायल का दक्षिणी सहर अरादडिमोना मा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ। इजरायली हवाई सुरक्षालाई पार गर्दै गरिएका ती आक्रमणहरूले आवासीय क्षेत्रमा क्षति पुर्‍याएको र १०० भन्दा बढी मानिस घाइते भएको जनाइएको छ।

डिमोनास्थित संवेदनशील आणविक क्षेत्र नजिकै प्रहार हुँदा सुरक्षा चिन्ता थप बढेको छ। यद्यपि, इजरायलले आफ्नो आणविक क्षमताबारे औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन।

इरानको आक्रमणपछि इजरायलले राजधानी तेहरान लक्षित गर्दै नयाँ हवाई आक्रमण सुरु गरेको जनाएको छ। पछिल्ला तीन हप्तादेखि जारी द्वन्द्वमा यो आक्रमण सबैभन्दा विनाशकारीमध्ये एक मानिएको छ। प्रभावित क्षेत्रहरूमा उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेषबाट घाइतेहरूको खोजी तथा उद्धार गरिरहेका छन्।

यो सम्पूर्ण तनावको केन्द्रमा रहेको होर्मुज जलडमरूमध्य विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो। यहाँबाट विश्वको करिब पाँचौँ भाग कच्चा तेल ओसारपसार हुने गर्दछ। हालको अवरोधका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०५ डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जसले विश्वव्यापी आर्थिक अस्थिरताको संकेत दिएको छ।

ट्रम्पले नाटो सहयोगी राष्ट्रहरूको आलोचना गर्दै जलडमरूमध्य सुरक्षित गर्न सक्रिय भूमिका खेल्न आग्रह गरेका छन्। बेलायत, फ्रान्स, इटाली, जर्मनी, दक्षिण कोरिया, अस्ट्रेलिया, संयुक्त अरब इमिरेट्सबहराइन सहित २२ राष्ट्रहरूले इरानद्वारा जलमार्ग अवरुद्ध गरिएको भन्दै विरोध जनाएका छन्।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार हालै इरानका तटीय भूमिगत संरचनामाथि बङ्कर–बस्टिङ बम प्रहार गरिएको छ, जसले इरानको समुद्री मार्ग नियन्त्रण क्षमतामा केही असर पारेको दाबी गरिएको छ। यसैबीच हजारौँ अमेरिकी सैनिकहरू मध्यपूर्वतर्फ परिचालन भइरहेका छन्।

इरानले खाडी क्षेत्रका देशहरूलाई पनि निशाना बनाएको छ। साउदी अरेबिया ले राजधानी रियाद नजिक तीन वटा ब्यालेस्टिक मिसाइल फेला परेको र केही ड्रोन खसालिएको जनाएको छ। त्यस्तै, संयुक्त अरब इमिरेट्सले पनि इरानी आक्रमणको प्रतिकार गरेको दाबी गरेको छ।

यसै क्रममा इरानले डिएगो गार्सिया सैन्य अड्डा मा रहेको अमेरिका–बेलायत संयुक्त सैन्य अड्डामाथि लामो दूरीको मिसाइल प्रहार गर्ने प्रयास गरेको दाबी गरिएको छ, यद्यपि उक्त प्रयास असफल भएको जनाइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार इरानको सैन्य क्षमता अपेक्षा गरिएकोभन्दा बढी टिकाउ देखिएको छ। शीर्ष नेतृत्वमा क्षति पुगे पनि सरकारी र सैन्य संरचनाले लचकता देखाएको आकलन गरिएको छ।

यस तनावपूर्ण अवस्थाबीच इरानमा रमजान को अन्त्य र नौरोज पर्व मनाइएको छ। युद्धको त्रासबीच पनि सर्वसाधारणले नयाँ वर्ष मनाइरहेका छन्, तर समग्र वातावरण गम्भीर र त्रासपूर्ण बनेको अनुभूति गरिएको छ। -रासस/एएफपी

सम्बन्धित समाचारसबै