0
Shares
काठमाडौँ । भारत को उत्तराखण्ड राज्यस्थित पिथौरागढ जिल्ला मा रहेको लिपुलेक भञ्ज्याङ बाट सञ्चालन हुने भारत–चीन सीमा व्यापार ६ वर्षपछि पुनः सुरु हुने भएको छ। सन् २०१९ देखि बन्द रहेको उक्त व्यापारिक नाका सन् २०२६ को व्यापारिक सिजनका लागि खोल्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको हो।
पिथौरागढका जिल्ला अधिकारी आशिष भट्टगाईं ले केन्द्रीय सरकारको निर्देशनपछि जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म सञ्चालन हुने व्यापारिक सत्रका लागि आवश्यक तयारी सुरु गरिएको जानकारी दिएका छन्। भारतको विदेश मन्त्रालय भारत ले यसका लागि एनओसी (नो अब्जेक्सन सर्टिफिकेट) जारी गरिसकेको छ।
यसैबीच, भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्री ले उत्तराखण्डका मुख्य सचिव आनन्द बर्धन लाई पत्राचार गर्दै हिमाली नाकाबाट व्यापार पुनः सुचारु गर्न आग्रह गरेका छन्। भारतको गृह मन्त्रालय भारत र वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालय भारत ले समेत यसका लागि अनुमति प्रदान गरिसकेका छन्।
जिल्ला प्रशासनलाई सन् २०२६ को व्यापारिक सिजनका लागि सम्बन्धित निकायहरूसँग समन्वय गरी पूर्ण तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिइएको छ। दुवै पक्षबीच समन्वय सुदृढ गर्न स्थानीय अधिकारीहरूको सम्पर्क विवरण चिनियाँ पक्षसँग साझा गरिने बताइएको छ।
व्यापारिक गतिविधि प्रभावकारी बनाउन ट्रेड पास वितरण गर्ने निकाय, मुद्रा विनिमय गर्ने बैंक, भन्सार विभाग तथा धार्चुला प्रशासनलाई विस्तृत कार्ययोजना बनाउन निर्देशन दिइएको छ। यसअन्तर्गत व्यापारीहरूका लागि ट्रान्जिट क्याम्प, सञ्चार सुविधा, बैंकिङ सेवा, सुरक्षा परिचालन र स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
सन् १९९२ मा लामो समयपछि पुनः सञ्चालनमा आएको लिपुलेक मार्ग कोभिड–१९ महामारीका कारण सन् २०१९ देखि बन्द गरिएको थियो।यस निर्णयलाई पिथौरागढका स्थानीय व्यापारीहरूले सकारात्मक रूपमा लिएका छन्। सीमान्त व्यापार संगठनका अध्यक्ष जीवन सिंह रोन्काली ले नाका खुल्ने भएपछि सन् २०१९ देखि तकलाकोट स्थित गोदाममा थन्किएका सामानहरू ल्याउन सहज हुने बताएका छन्।
एएनआईसँग कुरा गर्दै भट्टगाईंले व्यापार पुनः सञ्चालनको तयारी तीव्र पारिएको बताएका छन्। ‘मैले लिपुलेक भञ्ज्याङमार्फत हुने व्यापारसँग सम्बन्धित बैठक बोलाएको थिएँ। सन् २०१९ पछि यो मार्गबाट व्यापार पुनः सुरु हुँदैछ। त्यसैले यसबारे विस्तृत छलफल भयो। सबै अधिकारीहरूलाई समयमै तयारी गर्न निर्देशन दिइएको छ,’ उनले भने।
उनले ६ वर्षपछि पुनः सुरु हुन लागेको व्यापारप्रति व्यापारीहरूमा उत्साह देखिएको उल्लेख गरे। ‘व्यापारीहरू उत्साहित छन् र तयारी गरिरहेका छन्,’ उनले थपे।
सन् २०१९ को अघिल्लो व्यापार सत्रको तथ्याङ्कअनुसार करिब १.९ करोड भारतीय रुपैयाँ बराबरको आयात र करिब १.३ करोड रुपैयाँ बराबरको निर्यात भएको थियो। सोही अनुपातमा यसपटक पनि व्यापार पास जारी हुने अपेक्षा गरिएको भट्टगाईंले जानकारी दिए। यस विषयमा स्थानीय व्यापारीहरूसँग चाँडै थप बैठक बस्ने तयारी गरिएको छ।
यसअघि सन् २०२५ अगस्टमा भारत र चीन बीच नेपालको पश्चिमी सीमा क्षेत्र नजिक पर्ने लिपुलेक भञ्ज्याङमार्फत सीमा व्यापार पुनः सञ्चालन गर्ने सहमति भएको थियो। उक्त सहमति चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी को भारत भ्रमणका क्रममा भएको हो।
भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकर र वाङ यीबीच भएको भेटवार्तामा दुवै देशले लिपुलेक भञ्ज्याङसँगै शिपकी ला भञ्ज्याङ र नाथु ला भञ्ज्याङ मार्फत पनि सीमा व्यापार पुनः सञ्चालन गर्ने सहमति जनाएका थिए। संयुक्त विज्ञप्तिको बुँदा नम्बर ९ मा उक्त विषय उल्लेख गरिएको छ।
